{"id":5594,"date":"2026-01-19T00:00:50","date_gmt":"2026-01-18T23:00:50","guid":{"rendered":"https:\/\/dl-law.it\/?p=5594"},"modified":"2026-01-16T10:02:27","modified_gmt":"2026-01-16T09:02:27","slug":"cassazione-quando-e-esclusa-lantisindacalita-delle-comunicazioni-via-whatsapp","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dl-law.it\/en\/cassazione-quando-e-esclusa-lantisindacalita-delle-comunicazioni-via-whatsapp\/","title":{"rendered":"COURT OF CASSATION: WHEN COMMUNICATIONS VIA WHATSAPP ARE NOT ANTI-UNION BEHAVIORS"},"content":{"rendered":"<p><strong>COURT OF CASSATION: WHEN COMMUNICATIONS VIA WHATSAPP ARE NOT ANTI-UNION BEHAVIORS <\/strong><\/p>\n<p>The Court of Cassation, Labor Section, with order No. 789 of 14 January 2026 stated that anti-union behavior due to failure to comply with the obligations to provide information to trade unions as required by law and by the provisions of the National Collective Labor Agreement is excluded if the employer, despite failing to comply with these provisions, resorts to alternative forms of communication justified by contingent factual situations.<\/p>\n<p>This must be assessed in concrete terms, as it is based on the assumption that means of communication other than those provided for by law (which in this case consisted of the WhatsApp messaging service) nevertheless ensured effective consultation with trade union representatives.<\/p>\n<p>According to the Court's reasoning, the use of atypical and impromptu channels of communication on an objective level and in emergency situations (specifically, the Court of Cassation ruled here on a case relating to the COVID-19 pandemic period) does not give rise to anti-union conduct where there has been no actual infringement of the prerogatives or freedom of the union. Therefore, if, considering the turbulent phases of the health emergency, trade union dialogue did not take place in the manner provided for by the rules but achieved its purpose through the use of WhatsApp messaging, the employer's conduct is not an anti-union behavior.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>CASSAZIONE: QUANDO \u00c8 ESCLUSA L\u2019ANTISINDACALIT\u00c0 DELLE COMUNICAZIONI VIA WHATSAPP La Corte di Cassazione, Sezione Lavoro, con l\u2019ordinanza n. 789 del 14 gennaio 2026 ha affermato che \u00e8 esclusa l\u2019antisindacalit\u00e0 per inadempimento degli obblighi di informazione in sede sindacale previste dalla legge e dalle norme dei CCNL qualora il datore di lavoro, pur disattendendo tali norme,&#8230;<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":5595,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-5594","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-newsletter"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>CASSAZIONE: QUANDO \u00c8 ESCLUSA L\u2019ANTISINDACALIT\u00c0 DELLE COMUNICAZIONI VIA WHATSAPP | DL-LAW<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dl-law.it\/en\/cassazione-quando-e-esclusa-lantisindacalita-delle-comunicazioni-via-whatsapp\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"CASSAZIONE: QUANDO \u00c8 ESCLUSA L\u2019ANTISINDACALIT\u00c0 DELLE COMUNICAZIONI VIA WHATSAPP | DL-LAW\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"CASSAZIONE: QUANDO \u00c8 ESCLUSA L\u2019ANTISINDACALIT\u00c0 DELLE COMUNICAZIONI VIA WHATSAPP La Corte di Cassazione, Sezione Lavoro, con l\u2019ordinanza n. 789 del 14 gennaio 2026 ha affermato che \u00e8 esclusa l\u2019antisindacalit\u00e0 per inadempimento degli obblighi di informazione in sede sindacale previste dalla legge e dalle norme dei CCNL qualora il datore di lavoro, pur disattendendo tali norme,...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dl-law.it\/en\/cassazione-quando-e-esclusa-lantisindacalita-delle-comunicazioni-via-whatsapp\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"DL-LAW\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-01-18T23:00:50+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Stefania Raviele\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Stefania Raviele\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"1 minute\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dl-law.it\\\/cassazione-quando-e-esclusa-lantisindacalita-delle-comunicazioni-via-whatsapp\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dl-law.it\\\/cassazione-quando-e-esclusa-lantisindacalita-delle-comunicazioni-via-whatsapp\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Stefania Raviele\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dl-law.it\\\/en\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/6de89774d1234893d687ff99166164c9\"},\"headline\":\"CASSAZIONE: QUANDO \u00c8 ESCLUSA L\u2019ANTISINDACALIT\u00c0 DELLE COMUNICAZIONI VIA WHATSAPP\",\"datePublished\":\"2026-01-18T23:00:50+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dl-law.it\\\/cassazione-quando-e-esclusa-lantisindacalita-delle-comunicazioni-via-whatsapp\\\/\"},\"wordCount\":211,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dl-law.it\\\/en\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dl-law.it\\\/cassazione-quando-e-esclusa-lantisindacalita-delle-comunicazioni-via-whatsapp\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/dl-law.it\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/photo-1636751364472-12bfad09b451.avif\",\"articleSection\":[\"Newsletter\"],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dl-law.it\\\/cassazione-quando-e-esclusa-lantisindacalita-delle-comunicazioni-via-whatsapp\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dl-law.it\\\/cassazione-quando-e-esclusa-lantisindacalita-delle-comunicazioni-via-whatsapp\\\/\",\"name\":\"CASSAZIONE: QUANDO \u00c8 ESCLUSA L\u2019ANTISINDACALIT\u00c0 DELLE COMUNICAZIONI VIA WHATSAPP | DL-LAW\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dl-law.it\\\/en\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dl-law.it\\\/cassazione-quando-e-esclusa-lantisindacalita-delle-comunicazioni-via-whatsapp\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dl-law.it\\\/cassazione-quando-e-esclusa-lantisindacalita-delle-comunicazioni-via-whatsapp\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/dl-law.it\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/photo-1636751364472-12bfad09b451.avif\",\"datePublished\":\"2026-01-18T23:00:50+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dl-law.it\\\/cassazione-quando-e-esclusa-lantisindacalita-delle-comunicazioni-via-whatsapp\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/dl-law.it\\\/cassazione-quando-e-esclusa-lantisindacalita-delle-comunicazioni-via-whatsapp\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dl-law.it\\\/cassazione-quando-e-esclusa-lantisindacalita-delle-comunicazioni-via-whatsapp\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dl-law.it\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/photo-1636751364472-12bfad09b451.avif\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/dl-law.it\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/01\\\/photo-1636751364472-12bfad09b451.avif\",\"width\":600,\"height\":400},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dl-law.it\\\/cassazione-quando-e-esclusa-lantisindacalita-delle-comunicazioni-via-whatsapp\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/dl-law.it\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"CASSAZIONE: QUANDO \u00c8 ESCLUSA L\u2019ANTISINDACALIT\u00c0 DELLE COMUNICAZIONI VIA WHATSAPP\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dl-law.it\\\/en\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dl-law.it\\\/en\\\/\",\"name\":\"DL-LAW\",\"description\":\"Avvocati Giuslavoristi | Milano\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dl-law.it\\\/en\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/dl-law.it\\\/en\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dl-law.it\\\/en\\\/#organization\",\"name\":\"DL-LAW\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dl-law.it\\\/en\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dl-law.it\\\/en\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dl-law.it\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/11\\\/DL-LAW-LOGO-GREEN-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/dl-law.it\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/11\\\/DL-LAW-LOGO-GREEN-1.png\",\"width\":905,\"height\":345,\"caption\":\"DL-LAW\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dl-law.it\\\/en\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/company\\\/dl-law-avvocati-giuslavoristi\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dl-law.it\\\/en\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/6de89774d1234893d687ff99166164c9\",\"name\":\"Stefania Raviele\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/c2c2fa69e75c7f0401b79c88fac77de51911df1259a2b658ab3486b0ad6b124a?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/c2c2fa69e75c7f0401b79c88fac77de51911df1259a2b658ab3486b0ad6b124a?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/c2c2fa69e75c7f0401b79c88fac77de51911df1259a2b658ab3486b0ad6b124a?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Stefania Raviele\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/dl-law.it\\\/en\\\/author\\\/stefania\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"CASSAZIONE: QUANDO \u00c8 ESCLUSA L\u2019ANTISINDACALIT\u00c0 DELLE COMUNICAZIONI VIA WHATSAPP | DL-LAW","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dl-law.it\/en\/cassazione-quando-e-esclusa-lantisindacalita-delle-comunicazioni-via-whatsapp\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"CASSAZIONE: QUANDO \u00c8 ESCLUSA L\u2019ANTISINDACALIT\u00c0 DELLE COMUNICAZIONI VIA WHATSAPP | DL-LAW","og_description":"CASSAZIONE: QUANDO \u00c8 ESCLUSA L\u2019ANTISINDACALIT\u00c0 DELLE COMUNICAZIONI VIA WHATSAPP La Corte di Cassazione, Sezione Lavoro, con l\u2019ordinanza n. 789 del 14 gennaio 2026 ha affermato che \u00e8 esclusa l\u2019antisindacalit\u00e0 per inadempimento degli obblighi di informazione in sede sindacale previste dalla legge e dalle norme dei CCNL qualora il datore di lavoro, pur disattendendo tali norme,...","og_url":"https:\/\/dl-law.it\/en\/cassazione-quando-e-esclusa-lantisindacalita-delle-comunicazioni-via-whatsapp\/","og_site_name":"DL-LAW","article_published_time":"2026-01-18T23:00:50+00:00","author":"Stefania Raviele","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Stefania Raviele","Estimated reading time":"1 minute"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/dl-law.it\/cassazione-quando-e-esclusa-lantisindacalita-delle-comunicazioni-via-whatsapp\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dl-law.it\/cassazione-quando-e-esclusa-lantisindacalita-delle-comunicazioni-via-whatsapp\/"},"author":{"name":"Stefania Raviele","@id":"https:\/\/dl-law.it\/en\/#\/schema\/person\/6de89774d1234893d687ff99166164c9"},"headline":"CASSAZIONE: QUANDO \u00c8 ESCLUSA L\u2019ANTISINDACALIT\u00c0 DELLE COMUNICAZIONI VIA WHATSAPP","datePublished":"2026-01-18T23:00:50+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/dl-law.it\/cassazione-quando-e-esclusa-lantisindacalita-delle-comunicazioni-via-whatsapp\/"},"wordCount":211,"publisher":{"@id":"https:\/\/dl-law.it\/en\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/dl-law.it\/cassazione-quando-e-esclusa-lantisindacalita-delle-comunicazioni-via-whatsapp\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/dl-law.it\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/photo-1636751364472-12bfad09b451.avif","articleSection":["Newsletter"],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dl-law.it\/cassazione-quando-e-esclusa-lantisindacalita-delle-comunicazioni-via-whatsapp\/","url":"https:\/\/dl-law.it\/cassazione-quando-e-esclusa-lantisindacalita-delle-comunicazioni-via-whatsapp\/","name":"CASSAZIONE: QUANDO \u00c8 ESCLUSA L\u2019ANTISINDACALIT\u00c0 DELLE COMUNICAZIONI VIA WHATSAPP | DL-LAW","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dl-law.it\/en\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/dl-law.it\/cassazione-quando-e-esclusa-lantisindacalita-delle-comunicazioni-via-whatsapp\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/dl-law.it\/cassazione-quando-e-esclusa-lantisindacalita-delle-comunicazioni-via-whatsapp\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/dl-law.it\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/photo-1636751364472-12bfad09b451.avif","datePublished":"2026-01-18T23:00:50+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dl-law.it\/cassazione-quando-e-esclusa-lantisindacalita-delle-comunicazioni-via-whatsapp\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dl-law.it\/cassazione-quando-e-esclusa-lantisindacalita-delle-comunicazioni-via-whatsapp\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/dl-law.it\/cassazione-quando-e-esclusa-lantisindacalita-delle-comunicazioni-via-whatsapp\/#primaryimage","url":"https:\/\/dl-law.it\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/photo-1636751364472-12bfad09b451.avif","contentUrl":"https:\/\/dl-law.it\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/photo-1636751364472-12bfad09b451.avif","width":600,"height":400},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dl-law.it\/cassazione-quando-e-esclusa-lantisindacalita-delle-comunicazioni-via-whatsapp\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/dl-law.it\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"CASSAZIONE: QUANDO \u00c8 ESCLUSA L\u2019ANTISINDACALIT\u00c0 DELLE COMUNICAZIONI VIA WHATSAPP"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dl-law.it\/en\/#website","url":"https:\/\/dl-law.it\/en\/","name":"DL-LAW","description":"Avvocati Giuslavoristi | Milano","publisher":{"@id":"https:\/\/dl-law.it\/en\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dl-law.it\/en\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/dl-law.it\/en\/#organization","name":"DL-LAW","url":"https:\/\/dl-law.it\/en\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/dl-law.it\/en\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/dl-law.it\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/DL-LAW-LOGO-GREEN-1.png","contentUrl":"https:\/\/dl-law.it\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/DL-LAW-LOGO-GREEN-1.png","width":905,"height":345,"caption":"DL-LAW"},"image":{"@id":"https:\/\/dl-law.it\/en\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.linkedin.com\/company\/dl-law-avvocati-giuslavoristi\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dl-law.it\/en\/#\/schema\/person\/6de89774d1234893d687ff99166164c9","name":"Stefania Raviele","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c2c2fa69e75c7f0401b79c88fac77de51911df1259a2b658ab3486b0ad6b124a?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c2c2fa69e75c7f0401b79c88fac77de51911df1259a2b658ab3486b0ad6b124a?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c2c2fa69e75c7f0401b79c88fac77de51911df1259a2b658ab3486b0ad6b124a?s=96&d=mm&r=g","caption":"Stefania Raviele"},"url":"https:\/\/dl-law.it\/en\/author\/stefania\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dl-law.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5594","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dl-law.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dl-law.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dl-law.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dl-law.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5594"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dl-law.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5594\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5596,"href":"https:\/\/dl-law.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5594\/revisions\/5596"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dl-law.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5595"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dl-law.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5594"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dl-law.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5594"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dl-law.it\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5594"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}